Có một kiểu trận đấu mà mình xem không phải vì thích đội nào, mà vì không chịu nổi việc bỏ lỡ nó. Chung kết play-off hạng Nhất Anh ở Wembley là một trận như thế.
Lần đầu mình xem trận này là do tình cờ. Cuối mùa, các giải lớn đã xong gần hết, mình lướt lịch và thấy hai cái tên không mấy quen đá ở Wembley. Mình nghĩ chắc một trận buồn ngủ. Hóa ra nó là một trong những trận căng nhất mình từng xem, và từ đó năm nào mình cũng cố thức.
Play-off là gì, và vì sao lại ở Wembley
Championship có 24 đội. Hai đội đầu bảng lên thẳng Premier League. Suất thứ ba không được trao theo bảng xếp hạng, mà dành cho người thắng vòng play-off giữa bốn đội xếp từ thứ ba tới thứ sáu.
Bán kết đá hai lượt: đội thứ ba gặp đội thứ sáu, đội thứ tư gặp đội thứ năm. Hai đội thắng vào chung kết, một trận duy nhất, trên sân trung lập. Hòa sau 90 phút thì đá hiệp phụ, vẫn hòa thì luân lưu.
Sân trung lập đó là Wembley. Sân mới khánh thành năm 2007, sức chứa khoảng 90.000 người, và gần như mọi trận chung kết lớn của bóng đá Anh đều diễn ra ở đây. Trong những năm sân cũ bị đập đi xây lại, các trận chung kết play-off từng phải chuyển về Millennium Stadium ở Cardiff.
Thật ra League One và League Two cũng có chung kết play-off ở Wembley, thường dồn vào cùng một dịp cuối tháng Năm. Nhưng trận của Championship luôn được chú ý nhất, vì phần thưởng là một vé lên Premier League.
Cái giá của một trận đấu
Báo chí Anh hay gọi đây là trận đấu đáng giá nhất của bóng đá. Ban đầu mình nghĩ đó chỉ là cách nói cho kêu.
Mình hiểu cách gọi ấy khi bắt đầu đọc thêm về khoảng cách tiền bạc giữa hai hạng đấu: chỉ riêng tiền bản quyền truyền hình ở Premier League đã lớn hơn rất nhiều so với hạng Nhất.
Nghĩa là một đội có thể thay đổi số phận tài chính của mình trong một buổi chiều.
Vì thế cầu thủ vào sân với tâm lý rất khác một trận thường. Mình để ý những trận này hay bắt đầu chậm, hai đội dò nhau, ít ai dám dâng cao. Rồi chỉ cần một bàn thắng, mọi thứ vỡ ra. Đội bị dẫn bắt buộc phải lao lên, khoảng trống xuất hiện, và nửa sau trận đấu thường hỗn loạn theo kiểu rất khó đoán.
Thua ở đây cũng đau hơn thua ở bất cứ đâu. Cả một mùa 46 trận cộng hai lượt bán kết, cuối cùng về tay trắng. Mình từng thấy cầu thủ đội thua nằm im trên cỏ rất lâu sau tiếng còi, và hình ảnh đó còn nhớ hơn cả bàn thắng. Đội thua còn phải quay lại hạng Nhất, bắt đầu một mùa 46 trận nữa, trong khi một vài trụ cột có thể ra đi vì muốn được đá ở giải cao hơn. Còn đội thắng thì chỉ có vài tuần ăn mừng trước khi phải lo chuyện gia cố đội hình, nâng cấp sân bãi, chuẩn bị cho một mùa giải mà gần như ai cũng xếp họ vào nhóm ứng viên xuống hạng. Niềm vui ở Wembley, nghĩ kỹ, cũng chỉ là bước đầu của một cuộc chiến khác.
Xem trận này từ Việt Nam
Chung kết play-off thường được xếp vào cuối tuần cuối tháng Năm, giờ đá ở Anh vào buổi chiều. Quy ra giờ Việt Nam là buổi tối, nên đây là một trong số ít trận lớn của bóng đá Anh mà mình không phải dậy lúc ba bốn giờ sáng để xem.
Dù vậy, có năm mình bận, chỉ kịp kqbd sau khi về nhà rồi mới mở lại đoạn tóm tắt. Biết kết quả trước làm mất kha khá cảm xúc. Lời khuyên của mình: nếu đã định xem lại, hãy tắt thông báo thể thao trên điện thoại trong vài tiếng.
Mình cũng nghiệm ra rằng xem play-off sẽ đã hơn nhiều nếu theo dõi giải từ trước đó vài tháng. Biết đội nào lọt vào nhóm sáu ở vòng cuối, đội nào hụt hơi giữa chừng, đội nào vừa rớt từ Premier League xuống và đang cố quay lại, thì trận chung kết có thêm cả một câu chuyện phía sau.
Mẹo nhỏ để theo dõi cuộc đua vào nhóm sáu
Khoảng tháng Ba, tháng Tư là lúc cuộc đua vào nhóm play-off nóng nhất. Mình thường mở https://banthang.me/anh/hang-nhat-anh/ để xem bảng xếp hạng hạng Nhất Anh cùng lịch các vòng còn lại, rồi tự đoán xem đội nào có lịch dễ hơn.
Đoán sai là chuyện thường, mình sai suốt. Championship vốn nổi tiếng khó lường, và đội đứng thứ bảy ở tháng Ba vẫn có thể chen vào nhóm sáu ở vòng cuối.
Rồi tới cuối tháng Năm, mình ngồi trước màn hình, nhìn hai đội bước ra đường hầm Wembley. Lúc đó mình vẫn thường tự hỏi: nếu là cầu thủ, mình có dám sút quả luân lưu cuối cùng không?

